Największe zasoby surowców krytycznych występują w Chinach, USA, Australii, Indiach i Rosji. Cechują się one ograniczoną ilością i znacznym rozproszeniem oraz brakiem możliwości ich substytucji. Do surowców tych zaliczane są m.in. pierwiastki ziem rzadkich (REE). Metale te i ich związki służą do produkcji między innymi magnesów stałych, będących elementem dysków do komputerów, dekoderów telewizji satelitarnej, samochodowych silników hybrydowych, laserów, biodegradowalnych implantów, powłok termicznych silników odrzutowych, baterii nowej generacji itp. Dlatego też gospodarka UE potrzebuje ich w coraz większej ilości. KE przeanalizowała obecne i przyszłe wyzwania i zaproponowała działania mające na celu zmniejszenie zależności Europy od państw trzecich. Rozważana jest dywersyfikacja dostaw ze źródeł pierwotnych i wtórnych oraz zwiększenie efektywności gospodarki zasobami w obiegu zamkniętym, a także wdrożenie planu działań na rzecz recyklingu surowców krytycznych. „W przypadku samych tylko baterii na potrzeby samochodów elektrycznych i magazynowania energii Europa będzie potrzebowała na przykład do 2030 r. nawet 18 razy więcej litu, a do 2050 r. – nawet 60 razy więcej” – powiedział wiceprzewodniczący do spraw stosunków międzyinstytucjonalnych i prognozowania Maroš Šefčovič. Źródłem metali ziem rzadkich są między innymi: fosfogipsy, popioły lotne ze spalania węgla kamiennego, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (ZSEiE), zużyte katalizatory itd. Wzrosło istotnie zainteresowanie zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym (ZSEiE) jako cennym źródłem różnych metali szlachetnych i pierwiastków ziem rzadkich. Opracowano wiele koncepcji chemicznych i technologicznych otrzymywania pierwiastków ziem rzadkich z tych odpadów. Szacuje się, że w Europie wytwarza się rocznie około 11 mln ton ZSEiE, co stanowi 22% całkowitej ilości odpadów elektrozłomu wytwarzanych w świecie. Istotnym z punktu widzenia identyfikacji ilości i jakości poszczególnych pierwiastków są zwalidowane metody i procedury analityczne.

Pełna lista CRM’2020 – krytycznych surowców mineralnych w tabeli.

 

 

 



Autorzy:  Teresa Topolnicka, Edyta Misztal.
Laboratorium Chemii Analitycznej
kontakt: ttopolnicka@itpe.pl, emisztal@itpe.pl